Van Koude Oorlog naar oorlog tegen terrorisme / 2007 CM Jaarboek / Civis mundi

In dit jaarboek wordt de wereldpolitieke ontwikkeling sinds het einde van de Koude Oorlog aan de orde gesteld. geanalyseerd en geïnterpreteerd. Na een korte terugblik op de Koude Oorlog en zijn nasleep wordt de vraag onder ogen gezien of aan dit eerste grote mondiale conflict in de naoorlogse wereldpolitiek inzicht te ontlenen valt bij de analyse van de huidige wereldsituatie met de oorlog tegen internationaal terrorisme als nieuwe bron van wereldwijde polarisatie. Kunnen we zoals Amerikaanse neo-conservatieven doen, de oorlog tegen het terrorisme op één lijn stellen met de wereldoorlogen en de daarop volgende Koude Oorlog in de 20e eeuw en in aansluiting daarop spreken van een Vierde Wereldoorlog? Of is hier sprake van een ernstige overschatting van de radicale islam als nieuwe bedreiging?
Hoe staan we er voor met het vraagstuk van vredeshandhaving, nu het Oost-West conflict dat vraagstuk niet langer belast? In welke opzichten is de wereldsituatie en -problematiek sindsdien veranderd en wat zijn de consequenties daarvan voor de ontwikkeling van de machtsverhoudingen in de wereld, de transatlantische betrekkingen, het Europese integratiestreven, positie en rol van de VN, de kernwapenproblematiek e.d.? Kan 9/11 qua historische gebeurtenis op één lijn gesteld worden met augustus 1914, het begin van de Eerste Wereldoorlog en luidt dat zoals augustus 1914 een nieuwe periode van internationale instabiliteit in? Dit zijn vragen die in dit jaarboek aan de orde komen om zodoende meer inzicht te scheppen in de internationale context waarin het politieke en maatschappelijke gebeuren zich nu afspeelt. In dit kader wordt ook een lans gebroken voor een humane bestrijding van terrorisme en in het licht gesteld dat de wereld er na de Koude Oorlog niet veiliger op geworden is zoals aanvankelijk verwacht werd. De veiligheidsagenda is sindsdien nog complexer en veeleisender geworden. Bijzondere aandacht wordt in dit verband gewijd aan de ontwikkeling van de Europese veiligheidsagenda en de institutionele arrangementen te dien aanzien en aan de actuele positie en problematiek van de Verenigde naties.