Tien keer beter! / Praktijk in onderzoek / 5

In dit boek beschrijven tien studenten hoe zij tijdens hun opleiding tot Master Special Educational Needs ‘de kunst van het waarnemen’ hebben beoefend. Als betrokken en ervaren onderwijsprofessionals zijn zij door deze studie zich ervan bewust geworden dat ogenschijnlijk onbewuste waarnemingen de basis vormen voor hun onderwijs. Hoogleraar Dijksterhuis (2007) noemt dat ‘het slimme onbewuste’. Het praktijkonderzoek dat de studenten uitvoerden heeft hen bewust gemaakt dat veel al goed gaat, maar ook dat er zoiets als ‘de leerkrachtenval’ bestaat: we reageren op negatief gedrag, maar niet wanneer het juist goed gaat. Wie dit allemaal weet, kan ook de stap zetten van ‘onbewust waarnemen’ naar ‘bewust interpreteren’. En daarmee staat de deur naar voortdurende onderwijsverbetering en –vernieuwing open. Elke onderwijssituatie is uniek. Het heeft een eigen identiteit en functioneert relatief autonoom. Dit laatste vooral in interactie met de omgeving. Onderwijsverbetering en onderwijsvernieuwing vragen om verbindingen met de wereld buiten de eigen setting, buiten de eigen school, de eigen klas, de eigen les. Daarmee blijven leraren niet alleen uitvoerders van wat anderen bedacht hebben, maar worden ook onderzoekers van hun eigen leren en het leren van kinderen. (Kok, 2008). Het is een voortdurende speurtocht naar kennis over wat werkt en niet werkt in het onderwijs. Staatssecretaris Dijksma schrijft ook voor dit tweede boek Tien keer beter! het voorwoord. Zij onderkent daarmee de basis die nodig is om passend onderwijs vorm te geven: leraren die weten wat werkt, om ‘leerlingen optimaal uit de verf te laten komen’. Dijksma: Het is dus allemaal een kwestie van kennis. Van zelfkennis, vakinhoudelijke kennis, didactische kennis en kennis over speciale onderwijsbehoeften. Maar goede leraren, ook masters SEN, drijven niet op kennis alleen. Zij varen ook op empathie en de drive om kinderen iets bij te brengen. Wie hun ouders ook zijn. Waar ze ook vandaan komen. En of ze nu lijden aan een stoornis of niet. Want talent zit overal, als je het maar wil zien.