Ondraaglijk lijden zonder uitzicht

Over het boek
Wat is de morele grondslag van euthanasie? In het publieke debat worden allerlei religieuze en niet-religieuze opvattingen naar voren gebracht ter afwijzing van euthanasie. Er worden ook tal van religieuze en niet-religieuze opvattingen te berde gebracht ter rechtvaardiging, vaak ook vanuit het denken over mensenrechten. Echter, in het empirisch onderzoek onder ruim 1000 jongeren, christelijke, islamitische en niet-religieuze jongeren, blijkt dat lang niet al die opvattingen echt gewicht in de schaal leggen. Uiteindelijk geeft de unieke situatie van de patiënt de doorslag. Alles draait om de persoonlijke afweging van patiënt en arts samen vanuit de deugden van wijsheid en prudentie.



Inhoud

Lijst van figuren en tabellen 7

Woord vooraf 9

Inleiding 13


Hoofdstuk 1 De geschiedenis van opvattingen over euthanasie 21

§ 1 De voormoderne periode 22
§ 2 De vroegmoderne periode 25
§ 3 De moderne periode 32
§ 4 Een longue durée 43


Hoofdstuk 2 Opvattingen tegen en voor euthanasie 59

§ 5 Afwijzing van euthanasie 61
5.1 Niet-religieuze opvattingen 31
5.2 Kantekeningen (1) 69
5.3 Religieuze opvattingen 74
5.4 Kanttekeningen (2) 84
§ 6 Rechtvaardiging van euthanasie 96
6.1 De Nederlandse euthanasiewet 97
6.2 Niet-religieuze opvattingen 100
6.3 Kanttekeningen (3) 123
6.4 Religieuze opvattingen 140
6.5 Kanttekeningen (4) 146
§ 7 Conflicten van rechten, plichten en interpretaties 152



Hoofdstuk 3 Effecten van niet-religieuze en religieuze opvattingen
en riten op houdingen ten aanzien van euthanasie 158

§ 8 Houdingen ten aanzien van euthanasie 160
§ 9 Niet-religieuze opvattingen met mogelijke effecten 162
9.1 Verantwoording van de selectie van niet-religieuze
opvattingen 162
9.2 Niet-religieuze opvattingen 163
§ 10 Religieuze opvattingen en riten met mogelijke effecten 169
10.1
Dimensies van religie: verantwoording van de selectie van religieuze opvattingen 170
10.2 Religieuze opvattingen en riten 176
§ 11 Hypothesen 194
§ 12
Empirische analyse van effecten van de opvattingen en riten
op euthanasie 198
12.1 Ontwikkeling van een conceptueel model 198
12.2 Regressieanalyses 202
§ 13 De hypothesen getoetst 208


Hoofdstuk 4 reflectie 212

§ 14 Reflectie op effecten van niet-religieuze opvattingen 214
§ 15 Reflectie op effecten van religieuze opvattingen 220
§ 16 Cultuur van de dood? 230
§ 17 Naar een cultuur van het leven in de menselijke
levensloop 238

Samenvatting 250
Bijlage: meetinstrumenten 269
Literatuur 279
Index van namen 293
Index van begrippen 297
Over de auteur 304