Meer dan bed, bad, broodje pindakaas

Jaarlijks verblijven enkele duizenden kinderen in de vrouwenopvang en de maatschappelijke opvang. Zij zijn bijvoorbeeld vanwege huiselijk geweld met hun moeder naar de vrouwenopvang gekomen of vergezellen hun ouders na een huisuitzetting naar de maatschappelijke opvang. Over het functioneren en de situatie van de kinderen in de opvang is in Nederland weinig bekend. Het Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg van het UMC St Radboud Nijmegen heeft in opdracht van het ministerie van VWS onderzoek gedaan naar deze kwetsbare groep kinderen. Dit onderzoek is uniek. Het schetst voor het eerst een beeld van het profiel van de kinderen in de opvang in Nederland, en van hun welzijn en gezondheid. Ook geeft het een impressie van de begeleiding die de kinderen in de opvang krijgen en de baat die zij bij hun verblijf hebben.

De onderzoeksresultaten zijn indringend. De kinderen hebben in hun jonge leven veel ingrijpende, potentieel traumatiserende gebeurtenissen meegemaakt. Ook zijn er in hun situatie veel risicofactoren voor kindermishandeling. Bij circa 10% van de kinderen is daadwerkelijk sprake van mishandeling. Een substantieel deel van de kinderen kampt met psychosociale problemen.

Gegeven de onderzoeksresultaten wordt kinderen in de opvang ernstig tekort gedaan als zij uitsluitend worden beschouwd als ‘meegekomen kind’ en niet als een persoon met eigen behoeften aan steun en hulp. De rapportage omvat actiepunten voor het verbeteren van de begeleiding van de kinderen in de opvang.

Deze rapportage is zeer relevant voor medewerkers en managers in de vrouwenopvang en maatschappelijke opvang. Ook kunnen overheden, het rijk, de provincies en gemeenten, de resultaten en aanbevelingen benutten voor de professionalisering en kwaliteitsverbetering van de opvang van kinderen. Wetenschappers hebben belang bij dit onderzoek, omdat het een belangrijk vertrekpunt vormt voor vervolgonderzoek.