Krakend recht en verharde moraal / Annalen van het Thijmgenootschap / 92.1

: maatschappelijke ontwikkelingen en hun invloed op recht en moraal // Over recht en moraal is tegenwoordig veel te doen. Zo is de roep om het herstel van 'normen en waarden' in onze samenleving luid en duidelijk. Ook de politiek komt met voorstellen voor wijzigingen in ons recht die nog maar enkele jaren gelden bij voorbaat kansloos waren: preventief fouilleren, het collectieve straat- en buurtverbod, en het opsluiten van meerdere gedetineerden in één cel. Welke ontwikkelingen zijn eigenlijk vandaag de dag bepalend voor recht, moraal en de verhouding tussen beide? In 'Krakend recht en verharde moraal' passeren fenomenen als globalisering, multiculturalisering en juridisering de revue. Dit is een prachtig boek. Het is het resultaat van een in oktober 2003 in Nijmegen gehouden congres en richt zich op de vraag hoe in de huidige, multiculturele samenleving recht en moraal richtinggevend kunnen zijn. De bijdragen zijn divers, maar zonder uitzondering van niveau. Zij handelen onder andere over de vraag op welke gemeenschappelijke waarden een Europese grondwet zich zou kunnen baseren, of culturele minderheden een plaats voor hun religieuze symbolen kunnen opeisen in het openbare leven, of de ontwikkeling van een islamitische zuil aanbeveling verdient, of de liberale rechtsstaat per definitie levensbeschouwelijk neutraal is etc. Pasklare antwoorden zijn er niet, maar veel auteurs pleiten voor het stimuleren van het publieke domein: de ruimte tussen prive-bestaan en rechtshandhaving waar burgers elkaar als mondige en op het algemeen belang betrokken subjecten kunnen ontmoeten en waar rivaliserende opinies met elkaar kunnen wedijveren. De moeilijkheidsgraad van de bijdragen is vrij hoog, maar de lezer krijgt er wat voor terug.