De plicht der politieke partijen

Hoewel politieke partijen niet meer zijn weg te denken uit de parlementaire democratie, hebben liberalen altijd enige ambivalentie gevoeld jegens het verschijnsel politieke partij. Zij vreesden namelijk dat hiërarchisch geleide organisaties zich zouden wringen tussen volksvertegenwoordigers en hun kiezers. Tegelijkertijd hoopten zij dat, via de politieke partij, de strijd in het parlement zich meer op beginselen zou richten. Beginselen en personen zijn de twee rode draden in dit geschrift over de toekomst van de partijendemocratie. Daarin wordt nadrukkelijk gekozen voor de politieke partij als 'een vereniging van gelijkgezinde staatsburgers tot behartiging van het volksbelang naar hun eigenwaardige zienswijze'. Het verenigingsaspect van partijen komt uitgebreid ter sprake. Wat hebben partijen (potentiële) leden te bieden? Voor mensen die een politieke loopbaan ambiëren, spreekt het voordeel van het partijlidmaatschap vanzelf, maar een vitale partij moet zich ook aantrekkelijk maken voor mensen zonder bestuurlijke ambities. Ter bevordering van de interne partijdemocratie en een vrij en inhoudelijk debat doen de opstellers van dit geschrift voorstellen om de invloed van partijleden op verkiezingsprogramma's en concept-kanidatenlijsten te vergroten. Bovenal hebben de auteurs zich afgevraagd hoe partijen dienstbaar aan burgers kunnen zijn. Mede daarom bepleiten zij een verlaging van de voorkeursdrempel, zodat kandidaat-volksvertegenwoordigers zich minder op de partijtop en meer op de kiezers en gewone partijleden zullen richten,. Daarnaast wordt gekeken naar de rol van het internet, (sociale) media, de rolopvattingen van Tweede Kamerleden en het kiesstelsel.