Barok in het Noorderkwartier / Nederlandse orgelmonografieen / 9

Het orgel van Purmerend was jarenlang een legende. Sinds de Purmerendse Koepelkerk in 1976 zijn bestemming had verloren, werd het orgel gedemonteerd en opgeslagen. Wie het orgel had gehoord bewaarde een herinnering aan de buitengewone klank en kon alleen maar hopen dat het instrument ooit weer zou gaan klinken. In die zin was het ook een belofte. Het zou bijna dertig jaar duren voor die belofte werd ingelost. Sinds 2003 is het orgel gerestaureerd en wordt het weer bespeeld.

Orgelmaker Rudolph Garrels bouwde het orgel in 1738-1742, maar gebruikte veel materiaal uit het in aanleg zestiende-eeuwse orgel dat hij aantrof. Na Garrels blijft het orgel ongewijzigd, tot in 1850 de kerk van Purmerend wordt vervangen door een nieuw gebouw. De orgelmakers Flaes en Brünjes brengen het orgel over naar de nieuwe kerk. Ook zij laten hun sporen achter. Van alle fasen - ook van de oudste - is nog materiaal aanwezig. Sommige pijpen en enkele windladen zijn uit de zestiende en zeventiende eeuw. En overal is de meesterhand van Garrels zichtbaar, die ervan een eenheid smeedde.

In dit boek wordt de geschiedenis van het orgel uitvoerig beschreven. Ook de voormalige Grote Kerk en de Koepelkerk komen aan bod. Nog niet eerder gepubliceerd materiaal is te vinden in de beschrijving van het orgel en van de restauratie in 2002/2003. Bij die restauratie zijn talloze sporen van de geschiedenis aangetroffen. Kortom, een waardevolle uitgave voor de echte orgelliefhebber.

Barok in het noorderkwartier - het Garrels-orgel van Purmerend is het negende deel van een reeks over belangwekkende orgels in Nederland, die onder auspiciën van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumentenzorg (RACM) wordt uitgegeven onder de titel 'Nederlandse Orgelmonografieën'.