Het Walvisboek

Aan het einde van de 16de eeuw speurde de Scheveningse jutter Adriaen Coenen de Nederlandse stranden af op zoek naar aangespoelde zeewezens. Zijn mooiste en zeldzaamste vondsten legde hij vast in enkele manuscripten boordevol aantekeningen en wonderlijke, kleurrijke illustraties van een doodgewone haring tot een exotische maanvis. Zijn werk bevat de eerste Europese tekeningen van walvissen, in een naïeve, maar buitengewoon levendige stijl. Daarmee vormen zijn manuscripten een document van onschatbare waarde over de natuur in Coenens tijd.

Het Walvisboek bevat een zeer ruime selectie van teksten en sprekende, in de oorspronkelijke waterverfkleuren overgenomen afbeeldingen uit het werk van Adriaen Coenen. De begeleidende teksten geven in modern Nederlands Coenens eigen woorden weer, waarbij zijn manier van schrijven geestig, levendig, vol anekdotes, persoonlijk en bepaald niet literair zo veel mogelijk is gerespecteerd. Bovendien vullen actuele marien-biologische gegevens de 16de-eeuwse observaties aan en wordt de informatie geplaatst binnen de bredere context van de Noord-Europese geschiedenis van deze periode.

Het Walvisboek is een niet te missen uitgave voor iedereen die geïnteresseerd is in de natuur en het behoud van het zeeleven dat met uitsterven bedreigd wordt. Een heerlijk boek om in te lezen of te kijken, maar ook voor historici, kunstenaars en natuurwetenschappers een onmisbare bron van informatie. Het originele manuscript is te vinden bij de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde te Antwerpen.

Florike Egmond en Peter Mason publiceren over Europese en buiten-Europese cultuurgeschiedenis en de wisselwerking daartussen. Ze doen onderzoek naar Adriaen Coenen en zijn werk sinds 1990. Kees Lankester is marien bioloog.