Dansen op de Kwai

I n 1942 brengt het Keizerlijke Japanse Leger krijgsgevangen en geronselde koelies, samen een massa van een kwart miljoen slaven, naar de oerwouden tussen Thailand en Birma om er de 415 kilometer lange Birma-spoorweg aan te leggen. Het project eist in ruim veertien maanden tweehonderdduizend mensenlevens.
In Dansen op de Kwai reconstrueert Tony van der Meulen het slavenbestaan bij de Birma-spoorweg. Daarnaast behandelt hij twee thema's: hoe loopt het af met de Birma-spoorweg en hoe loopt het af met de dwangarbeiders?
Tweemaal trekt de auteur langs het oude talud. In 1985 samen met de Tilburgse ex-dwangarbeider Ad Silvius (1920-1991): de rails zijn verdwenen, de bielzen rotten weg, maar de lege jungle ligt erbij alsof de Japanners net zijn vertrokken. In 2002 gaat hij nog een keer: het oerwoud blijkt grotendeels te zijn gekapt, er is een golfterrein, `Rivier Kwai Resort', en op de rivier varen nu discoboten. In een hels kabaal dansen Thaise jongeren op de beroemde rivier. Bijna niets herinnert nog aan het grootschalige drama dat zich hier heeft afgespeeld.
De nog levende voormalige slaven zijn nu in de tachtig. Op de jaarlijkse herdenking wordt het steeds stiller; oud en stram zitten de laaste overlevers op hun klapstoeltjes. Dansen op de Kwai is het menselijke verhaal over hun onmenselijke karwei.
Tony van der Meulen is hoofdredacteur van het Brabants Dagblad . Hij publiceerde in 2001 Anders nog iets? De teloorgang van de middenstand .