'Alles zal reg kom'

De brieven in dit boek zijn geschreven door Sig en Emmy Menko-van Dam in de jaren 1940-1944 en in de jaren na mei 1945 tot december 1953. Sig was hoofd van de Menko-familie in Enschede en leider van de joodse gemeenschap aldaar. Hij was directeur van de textielfabriek N.J. Menko en een maatschappelijk betrokken fabrikant. In de oorlog was hij voorzitter van de Joodse Raad in Enschede.
In april 1940, een maand voor de Duitse inval in Nederland, vertrokken Sigs jongere broer en mededirecteur Alfred Menko en diens echtgenote Fré Menko-Warendorf naar de Verenigde Staten met de bedoeling om eind juli terug te keren naar Enschede. Het uitbreken van de oorlog in Nederland veranderde hun plannen en zij vestigden zich in New York. Een frequente briefwisseling volgde. De brieven van New York naar Enschede zijn alle verloren gegaan, maar de brieven van Enschede naar New York zijn bewaard gebleven. De brieven gunnen ons een intieme blik in een hechte familie gedurende een verbijsterende periode van onze geschiedenis.
De bedoeling van de briefschrijvers was om hun familie in Amerika op de hoogte te houden van wat er in Enschede, in familie- en kennissenkring en in hun textielfabriek gebeurde. Het is geen dagboek, geen verslag, er wordt niet gestreefd naar volledigheid, het is nooit de bedoeling van de briefschrijvers geweest om de brieven te bewaren en elke literaire of andere pretentie ontbreekt. Er worden alleen namen genoemd die de ontvangers kenden. Alles wordt gezien vanuit de persoonlijke hoek.
De brieven zelf beslaan ongeveer tweederde deel van het boek. In de inleiding wordt een beeld geschetst van de situatie in Enschede rond 1940, de positie van de joden, de Menko-familie en de karakters van Sig en Emmy. Enige historische achtergrond en familiecontext is toegevoegd tussen de brieven. Een groot aantal noten, een bedrijvenregister en een uitgebreide namenindex maken de brieven toegankelijker voor de lezer en de historicus.

Jan R. Magnus (1948) is hoogleraar econometrie aan de Universiteit van Tilburg. Hij is de kleinzoon van Sig en Emmy Menko-van Dam.